Zonnebrandcrème: het is elk jaar weer een hot topic. Het blijft een onderwerp vol vragen én misverstanden. Smeer je factor 30 of 50? Hoe zit het nu met uv A en uv B? Zijn minerale filters beter? En dan al die misleidende claims op verpakkingen: waterproof, long lasting, eco, bio, of zelfs reef safe. En weet jij waar je wat er bedoeld wordt met ‘breedspectrum’ of ‘kritische golflengte’?
Hoe vaak hoor ik niet: “Ik heb factor 50 gebruikt, dus ik zit goed voor de rest van de dag.” Eh, nee dus. Want ook bij factor 50 geldt: om de twee uur opnieuw smeren. En ja, het klopt dat zo’n hoge factor de aanmaak van vitamine D in je huid kan afremmen. Maar we smeren eigenlijk zo zuinig dat een tekort aan vitamine D in de praktijk zelden door het gebruik van zonnebrandcrème komt.
Kortom: smeren is ingewikkelde business. En dat zou het natuurlijk niet mogen zijn! Gelukkig is er beweging in de wereld van zonnebrandproducten, waardoor dit in de toekomst hopelijk wat duidelijker wordt. Ik praat jullie even bij over de laatste ontwikkelingen.
Ik begin even met de SPF (Sun Protection Factor). Sinds de jaren 70 is dit hét getal waarop we vertrouwen. Maar dat getal vertelt maar de helft van het verhaal. SPF zegt namelijk vooral iets over bescherming tegen uv B-straling – de straling die je huid laat verbranden. Maar de SPF zegt niets over de bescherming tegen uv A. En inmiddels weten we dat deze straling, die dieper in de huid kan doordringen, verantwoordelijk is voor vroegtijdige huidveroudering en óók gelinkt is aan huidkanker.
De meeste zonnebrandcrèmes beschermen tegenwoordig behalve tegen uv B ook tegen uv A. En dan minimaal in de verhouding 1:3, zoals de Europese regels voorschrijven. (Maar dat is lang niet altijd makkelijk te vinden op de verpakking). De vraag is nu of die verhouding anders zou moeten. Daarover wordt in Brussel ook hard nagedacht.
De Europese Commissie werkt namelijk aan nieuwe regels – op basis van aanbevelingen van lidstaten – die de oude uit 2006 moeten vervangen. En daarin zou de SPF weleens kunnen verdwijnen.
In plaats van een getal komt er misschien wel een systeem met beschermingsklassen, zoals gemiddeld, hoog of zeer hoog – én dan voor zowel uv A als uv B. Een stuk duidelijker!
Dan zijn we trouwens ook meteen af van de vele misverstanden die het SPF-getal geeft over de mate van bescherming. De SPF is namelijk gebaseerd op metingen in het lab, waarbij een heel dikke laag zonnebrand wordt gebruikt. In de praktijk smeren we veel dunner, waardoor de bescherming uiteindelijk vaak veel lager uitpakt dan op de verpakking vermeld staat. Bovendien worden de meetmethoden niet altijd hetzelfde uitgevoerd. Hierdoor kunnen verschillende laboratoria sterk uiteenlopende SPF-waarden meten voor exact hetzelfde product.
De methoden om de bescherming tegen uv A vast te stellen en aan te duiden zijn trouwens nóg complexer en nóg minder gestandaardiseerd. Lees deze blog maar eens die ik erover schreef.
Consumenten willen het liefst zonnebrandcrème die goed beschermt, prettig smeert en draagt, maar ook vriendelijk is voor hun huid én het milieu. En dat blijkt in de praktijk nog best lastig. Uit de nieuwste test van de Consumentenbond blijkt ook weer dat zonnebrandcrèmes met goede bescherming toch vaak óók parfum, microplastics of omstreden filters bevatten.
Dat geldt ook voor de talloze producten met ingebouwde zonbescherming: dagcrèmes, foundations of poeders met een SPF. Moeten die zogenaamde secundaire zonnebrandproducten straks aan dezelfde eisen voldoen? Ook daarover wordt gediscussieerd.
En dat is precies waarom ik al jaren pleit voor milde, huidvriendelijke zonnebrandcrème, zonder onnodige toevoegingen, maar met de allerbeste filters. Onze eigen Suncover scoort gelukkig goed – ook dit jaar weer. Maar ook daar zijn nog verbeteringen mogelijk hoor, bijvoorbeeld qua smeerbaarheid.
Misschien zit de toekomst van zonnebrand wel in andere vormen dan een flesje of flacon. Uv-werende kleding wordt steeds geavanceerder, en ook handige tools zoals uv-detectiepleisters of apps die je zonblootstelling bijhouden, zijn in opkomst.
Zo ontwikkelden onderzoekers van de Tohoku University samen met Seiko een piepkleine sensor die zowel uv A als uv B kan meten. De sensor is flinterdun en geschikt om te verwerken in bijvoorbeeld armbandjes, patches of kleding. De gebruiker kan dan realtime zien hoeveel uv-straling zijn huid precies opvangt. En misschien waarschuwt zo’n tool je straks zelfs automatisch wanneer je opnieuw moet smeren.
Andere onderzoekers werken juist aan slimme zonnebrandformules die zich aanpassen aan de hoeveelheid zonlicht. En wie weet dragen we over een paar jaar een onzichtbare, langdurige ‘zonnefilterlaag’ die je écht maar één keer per dag hoeft aan te brengen. Sciencefiction? Misschien. Maar de technologie ontwikkelt zich razendsnel.
De zon is heerlijk. En ook gewoon essentieel voor lichaam en geest. Maar onze huid verdient slimme bescherming. Wat mij betreft gaan we van een doolhof aan producten en claims naar een overzichtelijk systeem met zonnebrandcrèmes die altijd veilig, effectief en duurzaam zijn. Zodat jij niet hoeft te puzzelen in het zonnetje, maar gewoon weet: dit zit goed.
