Ingrediënten die je wilt vermijden in je huidverzorging
Door: Dr. Jetske Ultee
Je wilt voor je huid natuurlijk de beste verzorging. Voor mij betekent dat dat ik bepaalde ingrediënten liever niet gebruik. Want sommige kunnen je huid behoorlijk irriteren. Voor welke stoffen moet je oppassen en waarom? En: hoe herken je ze op de verpakking?

Alcohol, maar je hebt ook goede soorten in cosmetica

Alcohol wordt veel gebruikt in cosmetica door fabrikanten. Dat doen ze bijvoorbeeld om de houdbaarheid van een product te verlengen. Ook kunnen ze op deze manier vaste stoffen, zoals sommige zonnefilters, oplossen, zodat ze die kunnen toevoegen aan het cosmeticaproduct. Daarom zie je bijvoorbeeld vaak alcohol denat hoog op de ingrediëntenlijst van een zonnebrandproduct staan.

Alcohol kan daarnaast als ‘ontvetter’ worden gebruikt. De alcohol lost het vettige laagje op de huid op en beschadigt zo de huidbarrière een beetje. Hierdoor wordt je huid droger, omdat ze vocht verliest. Voor een keertje is dat niet erg, maar als dat vaker gebeurt, is het lastig voor de huid om zichzelf te herstellen. Ook zorgt de alcohol er op die manier voor dat werkzame stoffen beter doordringen in de huid. Handig zou je denken, maar ook bacteriën en irriterende ingrediënten worden zo gemakkelijker opgenomen door de huid en kunnen zo voor problemen zorgen.

Het komt erop neer dat ik producten met hoge concentraties alcohol (die vind je dan dus als eerste, tweede of derde ingrediënt in de lijst terug) afraad te gebruiken. Let vooral op bij toners en tonics die goed zouden werken tegen acne, daar is dit goedje nogal eens aan toegevoegd.

Moet je alle producten met alcohol erin dan laten staan? Nee, juist niet. Een uitzondering zijn de ‘vettige’ alcoholsoorten die ik ook graag in mijn producten gebruik. Deze sluiten het vocht in en maken zo je huid zachter. Dat kun je ook zien in dit experimentje, waarin we goede en slechte alcoholsoorten op de huid hebben aangebracht en laten zien wat er dan gebeurt.

In de onderstaande tabel kun je precies zien welke alcohol je beter uit de weg kunt gaan en welke je huid juist zachter maken.


Voorbeelden ‘slechte’ alcoholsoorten Voorbeelden ‘goede’ alcoholsoorten
Alcohol Denat Cetyl Alcohol
Ethanol Denat Cetearyl Alcohol
Ethyl Alcohol Lanolin Alcohol
Isopropyl Alcohol Stearyl Alcohol
Benzyl Alcohol Myristyl Alcohol

Parfumstoffen: daar zit een luchtje aan

Heerlijk zo’n verfrissende citrusgeur onder de douche of een crème die naar zoete rozen ruikt. Het is voor veel mensen zelfs dé reden om een product aan te schaffen. Helaas is dat lekkere geurtje de absolute nummer een in allergieën veroorzaken. Als je regelmatig producten gebruikt met parfum erin loop je namelijk het risico op irritatie, allergische reacties en contacteczeem. Daarnaast kunnen geurstoffen reageren met zonlicht en zo de huid versneld verouderen. En ook kun je er dan pigmentvlekken aan overhouden. Liever mijden dus!

Je vindt deze stoffen op de ingrediëntenlijst (INCI) terug onder de algemene noemer: parfum of fragrance. Producenten hoeven niet aan te geven welke geurstoffen ze precies hebben toegevoegd, omdat de INCI dan veel te lang zou worden en daardoor mogelijk niet meer op de verpakking zou passen. Maar in één zo’n klein potje kan dus een enorme hoeveelheid geurstoffen zitten.

Er zijn ook geurstoffen die wél apart op het etiket moeten worden vermeld, omdat ze bij veel consumenten problemen opleveren. Het gaat om deze 26 stoffen:

Geraniol – Linalool – Citronellol - D-limonene – Eugenol - Lilial (butylphenyl methylpropional) – Citral - Hexyl cinnamal - Benzyl salicylate – Coumarin - Lyral (hydroxyisohexyl-3-cyclohexene carboxaldehyde) - Benzyl benzoate – Isomethylionon – Hydroxycitronellal - Benzyl alcohol - Cinnamyl alcohol – Isoeugenol - Amyl cinnamal – Cinnamal – Farnesol - Benzyl cinnamate - Oak moss - Anisyl alcohol - Amylcinnamyl alcohol - Methyl heptine carbonate - Tree moss

Deze ingrediënten staan altijd in combinatie met  parfum of fragrance op het etiket. Ze staan dan vaak helemaal onderaan de ingrediëntenlijst.

➤ Voorbeeldje

Aloe Barbadensis (Aloe) Leaf Juice, Aqua/Water, Simmondsia Chinensis (Jojoba) Oil, Alcohol, Rosa Damascena (Rose) Flower Water, Glycerin, Dicaprylyl Carbonate, Polyglyceryl-3 Methylglucose Distearate, Cetearyl Alcohol, Butyrospermum Parkii (Shea) Butter, Diheptyl Succinate, Persea Gratissima (Avocado) Oil, Plantago Major (Plantain) Leaf Extract, Sodium PCA, Hippophae Rhamnoides (Sea-buckthorn) Fruit Extract, Rosa Canina (Rose-hip) Fruit Extract, Aroma/Fragrance, Avena Sativa (Oat) Kernel Extract, Lecithin, Stearic Acid, Palmitic Acid, Xanthan Gum, Algae (Algae) Extract, CI77019 (Mica), CI77891 (Titanium Dioxide), Sodium Hyaluronate, Sodium Phytate, Tocopherol (Vitamin E), Ascorbyl Palmitate (Vitamin C), Capryloyl Glycerin/Sebacic Acid Copolymer, Lactic Acid, Hydrolyzed Hyaluronic Acid, Limonene, Linalool, Citral

Kun je beter voor natuurlijke parfums kiezen?

Cosmeticafabrikanten hebben er een handje om op hun product te zetten dat hun parfums natuurlijk zijn. Een slimme marketingtruc, want bij natuurlijk denken veel consumenten: veilig en goed voor je huid. Maar stoffen uit de natuur zijn niet per se beter dan synthetische stoffen (chemisch gemaakte ingrediënten). Ook groene parfumstoffen kunnen je huid flink irriteren, dat geldt bijvoorbeeld voor lavendel en jasmijn.

Hier lees je meer over of natuurlijke producten veiliger zijn voor je huid dan synthetische.

Moet mijn shampoo of douchegel ook parfumvrij zijn?

Ook in reinigende producten zoals shampoo of douchegel vind je vaak parfum. Hierin is het iets minder erg als er geurstoffen zijn toegevoegd. De meeste spoel je toch weer van je lichaam af. Wat er dan nog op de huid achterblijft, zal niet zo snel veel kwaad doen. Toch weet ik uit ervaring dat gevoelige huidtypes ook klachten kunnen krijgen van afwasbare producten. Daarom is het beter om ook dan te kiezen voor parfumvrije producten.


Liever geen essentiële oliën op de huid

Uit bloemblaadjes, stengels, wortels, bladeren, haren, zaden en (fruit)schillen kunnen essentiële oliën (ook wel etherische oliën) gewonnen worden. Veel van die oliën irriteren de huid of zorgen voor problemen onder invloed van zonlicht. Dat laatste geldt vooral voor oliën uit citrusvruchten. Als je daarmee in de zon zit, kun je er zelfs brandwonden, blaren of pigmentvlekken van krijgen.

In (bijna) alle essentiële oliën zitten geurstoffen, die allergische reacties kunnen veroorzaken. Deze parfums staan lang niet altijd vermeld als fragrance of parfum op de ingrediëntenlijst, omdat ze in de olie zelf zitten. Dit biedt fabrikanten de mogelijkheid om onopvallend een geurtje toe te voegen aan het product. Heel slim, maar niet zo fijn voor de consument, want deze oliën kunnen je huid flink irriteren.

Van maar liefst 79 essentiële oliën is inmiddels beschreven dat ze een allergische reactie kunnen veroorzaken. Deze oliën komen het vaakst voor en kun je beter vermijden:

Bergamot – Eucalyptus – Camphor – Lavender – Geranium – Witch Hazel – Ylang Ylang – Jasmine – Rosemary – Sandalwood – Lemongrass – Citrus – Cinnamon

Een essentiële olie die wel mooie eigenschappen heeft

Niet alle essentiële oliën hebben (alleen) negatieve eigenschappen. Er zijn ook oliën die juist mooie dingen voor je huid kunnen doen. Tea tree oil is daar een goed voorbeeld van. Want ook tea tree oil kan irriteren, maar hij bevat ook terpinen-4-ol, een stofje dat kan helpen bij een onrustige huid. Als je tea tree oil op je huid wilt aanbrengen, verdun deze dan wel altijd: een deel tea tree oil en twee delen jojobaolie. En gebruik deze olie met mate, want hij kan zorgen voor huidirritatie. Let op: ook met deze olie kun je beter niet de zon in gaan.

Pepermunt verfrissend of irriterend?

Onder de essentiële oliën vallen ook veel muntachtige ingrediënten, zoals pepermunt en eucalyptus. Deze stoffen hebben helaas geen positieve eigenschappen zoals tea tree oil. In tegendeel. Ze kunnen de huid behoorlijk irriteren, met bijvoorbeeld roodheid, jeuk of zwellingen tot gevolg. Vooral bij de gevoelige huid geven deze ingrediënten vaak klachten. Hoewel menthol in een crème na aanbrengen de huid eventjes kan verkoelen, wegen de mogelijke negatieve huidreacties hier niet tegenop.

Muntachtige stoffen zijn gelukkig goed te herkennen, de frisse geur verraadt het vaak al. De volgende stoffen komen veel voor en kunnen huidproblemen geven: Eucalyptus – Camphor – Menthol – Peppermint


Te sterke wasstoffen

In elke douchegel, shampoo, gezichtsreiniger en handzeep zitten surfactants (ook wel oppervlakte-actieve stoffen genoemd). Deze wasstoffen kunnen in combinatie met water olie of vet oplossen en zo je huid reinigen.

Maar niet alle surfactants zijn even vriendelijk voor je huid. Sodium Lauryl Sulfate (SLS) kun je bijvoorbeeld beter vermijden. Die is namelijk écht irriterend en wordt zelfs gebruikt in onderzoeken om kleine stukjes huid aan te tasten, zodat daarna het kalmerende effect van een nieuw cosmetisch product gemeten kan worden. Vanwege de slechte naam wordt SLS inmiddels wat minder gebruikt, maar check altijd de ingrediëntenlijst. Vooral in shampoos zie je deze stof nog weleens terug.

Veel mensen verwarren Sodium Lauryl Sulfate (SLS) met Sodium Laureth Sulfate (SLES). Dit is ook een surfactant, maar geeft minder huidirritatie. Als je een heel gevoelige huid hebt, dan kan het verstandig zijn om ook geen producten met SLES te gebruiken voor je (hoofd)huid.


Bewaarstoffen zijn nodig, maar deze liever niet

Bewaarstoffen zijn echt pure noodzaak in cosmetica, omdat ze een product beschermen tegen besmetting door bijvoorbeeld bacteriën en schimmels. Toch staan deze conserveringsmiddelen (bijvoorbeeld ook parabenen) vaak in een slecht daglicht. Soms terecht, maar meestal niet. Om tegemoet te komen aan de wensen van de consument voegen fabrikanten daarom soms geen of te weinig bewaarstoffen toe aan hun cosmetica. Een slecht idee. Als zo’n product besmet raakt en je smeert het op je huid, dan loop je bijvoorbeeld kans op huidinfecties of acne en roodheid. Conserveringsmiddelen zijn dus een must in je huidverzorgingsproducten.

Maar als je kunt kiezen, dan heb ik zo wel mijn voorkeuren voor bewaarmiddelen. Een aantal conserveringsmiddelen gebruik ik zelf liever niet, omdat de kans op irritatie of een allergische huidreactie wat hoger is. Het gaat dan vooral om methylisothiazolinone (dit ingrediënt zit vooral nog in producten die van buiten Europa komen), diazolidinyl urea en triethanolamine. Als je de keuze hebt, ga dan bij voorkeur voor een product zonder een van deze ingrediënten. Maar aan de andere kant: een product mét deze bewaarmiddelen is altijd nog beter dan een product waaraan geen conserveringsmiddelen zijn toegevoegd.


Zonnefilters die niet tegen zonlicht kunnen

Ook sommige zonnefilters laat ik liever in de schappen liggen. Zo zijn er uv-filters die niet goed tegen zonlicht kunnen en daardoor voor huidproblemen zorgen. Best gek eigenlijk voor een zonnefilter. Andere filters kunnen vrijeradicaalvorming of huidirritatie veroorzaken. De ergste filters dringen te ver door in je lichaam en kunnen daar mogelijk hormoonverstorend werken. Er zijn zelfs filters die dit allemaal ‘kunnen’. Die wil je dus echt niet op je huid smeren.

Deze filters raad ik af:

Benzophenone-3 (oxybenzone) – Benzophenone 4 (sulisobenzone) – 4-methylbenzylidene Camphor (enzacamene) – Homomenthyl Salicylate (homosalate) – Ethylhexyl Methoxycinnamate of Octyl Methoxycinnamate (oxtinoxate) - Octocrylene – Octyldimethyl PABA / Ethylhexyl Dimethyl PABA (padimate O) – Isoamyl p-Methoxycinnamate (amiloxate)

Mocht je nu in de zon zitten en je hebt alleen een zonnebrandcrème met een slechte uv-filter bij de hand, breng dan toch een goede laag aan. Je kunt je namelijk altijd nog beter insmeren met een ‘slecht’ product, dan helemaal niet. Maar kies natuurlijk bij voorkeur voor een goed zonnebrandproduct. Hier lees je meer over goede en slechte zonnefilters. Wil je productadvies? Check dan deze blog.


Maar welke ingrediënten zijn dan wél goed voor de huid?

Er zijn dus wel wat ingrediënten die je dus maar beter op je ‘vermijdlijstje’ kunt zetten. Gelukkig bestaan er in verhouding véél meer stoffen die je wel wilt terugzien in je cosmetica. Die bijvoorbeeld kunnen hydrateren, kalmeren of beschermen. Of de balans van de huidbewoners helpen goed houden. En wat dacht je van antioxidanten die pigmentvlekken kunnen verminderen? Dit zijn de ingrediënten die wél goed zijn voor je huid.

Huidanalyse

Benieuwd welke producten geschikt zijn voor jouw huid?

Doe de huidanalyse

Lees meer over dit onderwerp