Wat doen probiotica bij huidklachten? Deel 2: eczeem
Door: Dr. Jetske Ultee
Er is veel belangstelling voor het gebruik van probiotica bij huidklachten. Helpen die bacteriedrankjes en supplementen? Wat weten we tot nu toe uit onderzoeken? In deel 1 van deze blog heb ik je wat meer verteld over het effect van probiotica bij acneklachten. Nu wil ik het hebben over eczeem. 

Maar eerst nog even een korte ‘opfriscursus’

Bij iedereen op de huid leven heel wat verschillende bacteriën. Deze hebben zich aangepast aan hun specifieke plaats op het lichaam, bijvoorbeeld oksels, gezicht, handen. Al die ‘beestjes’ hebben we nodig. Ze zorgen er samen voor dat ziekmakende bacteriën en andere indringers geen kans maken. We komen er steeds meer achter dat bij allerlei huidklachten de balans tussen de bacteriën verstoord is. De bad guys hebben als het ware te veel speelruimte gekregen van de good guys. De vraag is nu of we de balans weer zouden kunnen herstellen met probiotica.


➤ Om te onthouden

Probiotica zijn goede, levende bacteriën waarvan wordt aangenomen dat ze bijdragen aan een gezonde werking van het lichaam. We kennen ze van de ontbijtdrankjes. Maar probiotica bestaan inmiddels ook in poeder- of pilvorm, en zelfs in crèmes.

Wat is er aan de hand bij eczeem?

Eczeemklachten komen veel voor, vooral bij kinderen. Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid; de huid reageert overgevoelig. En dat kan tijdelijk zijn, maar ook chronisch. Bij mensen met eczeem werken de huidbarrière en het afweersysteem niet goed. Een van de gevolgen: schadelijke bacteriën kunnen zich gemakkelijk op de huid manifesteren. Bij ernstige gevallen van eczeem is bijvoorbeeld sprake van een overgroei van de bacterie Staphylococcos aureus. Bij mildere vormen domineert een andere stafylokok (S. epidermidis). En bij seborroisch eczeem lijkt juist een overgroei aan gisten een rol te spelen (klik hier voor meer uitleg over de verschillende soorten eczeem).
Verder is in onderzoek weleens gezien dat kinderen met een bepaald type eczeem een andere bacteriesamenstelling hebben op jonge leeftijd.
Een logische vraag die dan opkomt is: kun je deze problemen misschien ‘bijsturen’ met een flinke dosis goede bacteriën?
Die vraag wordt uitgebreid onderzocht door wetenschappers.

Minder eczeemklachten door probiotica

Het lijkt er inderdaad op dat probiotica iets kunnen betekenen bij eczeem. Dat kwam toch wel duidelijk naar voren in een recent overzichtsartikel over probiotica bij huidklachten, waarin alle studies nog eens onder elkaar gezet werden. In totaal werden hierin ruim 1.070 kinderen meegenomen. In deze onderzoeken werd vooral gekeken naar het effect van melkzuurbacteriën en bepaalde bifidobacteriën. Gebleken is namelijk dat kinderen met eczeemklachten minder van deze soorten in hun darm hebben.

Laten we even inzoomen op een paar studies die in het artikel werden besproken. Een onderzoek in Spanje bijvoorbeeld. Daarin werd een mix van van bifidobacteriën getest. Aan het onderzoek deden vijftig kinderen van vier tot zeventien jaar mee. De helft kreeg gedurende twaalf weken een probioticum. (Alle patiënten gebruikten trouwens ook een hormooncrème,  een moisturizer en een oraal antihistaminicum voor hun eczeemklachten.) En in die groep zagen de onderzoekers minder huidproblemen.

Dergelijke resultaten werden eerder ook in andere studies in de wereld gezien, bijvoorbeeld in een onderzoek in Turkije onder veertig kinderen van een tot dertien jaar. Deze jonge patiënten kregen slechts acht weken een probioticum met onder meer verschillende lactobacillen (melkzuurbacteriën). Ook in die groep werd een verbetering waargenomen van de huid.

Ook bij seborroïsch eczeem

Naar het effect van probiotica bij seborroïsch eczeem zijn ook verschillende studies gedaan. Zowel een op de huid aangebracht middel (een niet-levend extract van de bacterie Vitreoscila filiformis) als een oraal probioticum (L. paracasei) zorgde voor een verbetering van klachten: minder roodheid en ontsteking van de huid.

Kun je probiotica niet beter direct op je huid (met eczeem) smeren?

Goede vraag natuurlijk! Maar helaas staat het onderzoek naar het effect van middelen die meteen op de huid kunnen worden gebracht, nog redelijk in de kinderschoenen. Het goede nieuws: er komen wel steeds meer aanwijzingen dat er ook behandelmogelijkheden zijn met probiotica in bijvoorbeeld crèmes. Het moeilijke is nog steeds om levende bacteriën in een crème goed te houden.

Er is trouwens een cosmeticamerk dat zich in haar producten specifiek richt op het uitschakelen van de bacterie S. aureus die bij eczeem een rol speelt. Dat gebeurt dan weer niet met ‘goede bacteriën’ in de vorm van een drankje, supplement of zalf, maar met een crème met daarin een speciaal enzym dat de bacterie als het ware afbreekt.

De vraag blijft: welke middelen kun je gebruiken?

Zoals ik ook in mijn vorige blog benadrukte: het is gewoon nog heel lastig om hier gerichte (product)adviezen te geven. Welke bacteriesoorten werken nu het beste, en hoeveel moet je daar dan van nemen? Gebruik je die middelen dan alleen maar eventjes, of moet je dat dan altijd blijven doen om klachten te voorkomen? En: zijn er ook risico’s aan het bijsturen van je bacteriehuishouding?

Om je toch een handje op weg te helpen, heb ik gekeken naar de producten die in enkele studies werden onderzocht. In de eerste, Spaanse studie die ik hierboven aanhaalde, werd deze combinatie bacteriën gebruikt: Bifidobacterium lactis, Bifidobacterium longum en Lactobacillus casei. Het is niet bekend welk merk supplement ze daarvoor in het onderzoek gebruikten. Maar een probioticum dat dezelfde drie bacteriestammen bevat en deze samenstelling benadert, is Winbiotic Pro CR.
In de Turkse studie met kinderen werd getest met een mengsel van deze bacteriestammen: Bifidobacterium bifidum, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei en Lactobacillus salivarius. In dit onderzoek werd daarvoor gewerkt met het product proBiotik pur van het Duitse Ella Farma. Vergelijkbare producten die in Nederland te koop zijn, zijn Winbiotic PRO-IB en Darmocare Pro.

➤ Wat gebruik ik zelf?

Eczeemklachten heb ik niet. Maar ik gebruik wél probiotica, voor mijn darmen en mijn huid. En hoewel ik normaal liever nooit op de (wetenschappelijke) zaken vooruitloop, doe ik dat eigenlijk al best lang. Ik heb geen belangen, maar omdat het me zo vaak wordt gevraagd, deel ik het hier toch even: ik slik iedere dag 1 capsule Advanced Multi-Billion Dophilus afgewisseld met een ander product van Solgar, Ultibio.

Hoe zit het met je voeding?

Zie het gebruik van probiotica als een reset van je bacteriën. Vergeet niet om ook naar je eetgewoonten te kijken. Hoe je dat doet, kun je nog eens nalezen in de eerste blog: Wat doen probiotica bij huidklachten? Deel 1: acne

Huidanalyse

Benieuwd welke producten geschikt zijn voor jouw huid?

Doe de huidanalyse