Gepubliceerd: Libelle
Datum: 25 juli 2023
We vragen het dr. Jetske Ultee, onderzoeksarts in de cosmetische dermatologie, die zich al jaren verdiept in huidverzorging.
Niacinamide komt van nature voor in biergist en granen. Het is een vorm van vitamine B3 en een van de meest bestudeerde ingrediënten in cosmetische producten. Ons lichaam kan in principe zelf vitamine B3 aanmaken, al heeft het daar wel wat hulpmiddelen voor nodig, zoals het aminozuur tryptofaan en proteïne.
“Allereerst beschermt niacinamide de huid”, vertelt dr. Ultee. “De stof helpt onze ceramiden en vrije vetzuren, die een beschermlaagje vormen tegen invloeden van buitenaf. Verder kalmeert dit ingrediënt een onrustige huid en helpt het tegen roodhuid.” Heb je daarnaast ook last van puistjes? Ook dan is niacinamide je vriend. “De vitamine helpt namelijk de talgproductie op peil te houden.”
Nóg een voordeel: niacinaminde werkt als antioxidant. “Daardoor kan dit ingrediënt je huid extra beschermen tegen zonschade, andere soorten straling en luchtvervuiling. Natuurlijk moet je daarnaast nog wel zonnebrandcrème gebruiken.” En last but not least vertelt dr. Ultee dat niacinamide pigmentvlekjes lichter kan maken. Een hele waslijst aan voordelen, dus.
Misschien vraag je je nu af waarin niacinamide verschilt van het wondermiddel retinol. “Het zijn twee unieke ingrediënten met een verschillend effect op de huid”, aldus dr. Ultee. “Retinol is een vorm van vitamine A. Vitamine A is een populair ingrediënt vanwege de huidverjongende eigenschappen, maar veel van de verschillende vormen zijn niet zo stabiel of effectief en irriteren de huid snel.”
Daarom gebruikt ze zelf de vorm hydroxypinacolone retinoate, een heel milde, maar effectieve vorm van retinoïden die je dagelijks kunt aanbrengen en die niet irriteert. “Bovendien hoeft het niet eerst in de huid worden omgezet (zoals retinol), maar komt het direct op de juiste plek terecht. Dit maakt dit ingrediënt heel effectief.”
Niacinamide is daarnaast een van haar favoriete ingrediënten, omdat deze stof tegen zóveel dingen werkt. “Niacinamide werkt bij een teveel aan talg, puistjes en roodheid, helpt pigmentvlekken lichter maken én is goed tegen een droge, gevoelige huid. Het is dus een echte alleskunner!”
Enthousiast geworden en wil je niacinamide proberen? Voor een goed resultaat is vaak een hoge concentratie nodig, en is de samenstelling van het product dat je gebruikt van groot belang.
Hoewel niacinamide redelijk stabiel is (vergeleken met bijvoorbeeld vitamine C), waarschuwt dr. Ultee wel voor bepaalde combinaties. “Dit ingrediënt kan ‘reageren’ in producten. In een waterig product (en dus ook in een crème) kan het hydrolyseren tot niacin, een stof die kan leiden tot enorme irritatie.”
Om dit proces te vertragen moet niacinamide goed worden geformuleerd, moet het ingrediënt in een goede verpakking zitten, zodat er zo min mogelijk licht en lucht bij kan – zeker als het lang op de plank in de winkel staat –, en bewaar je het thuis bij voorkeur ook niet warm en lang.
Hoewel niacinamide juist helpt tégen puistjes, vragen sommigen zich af of het ingrediënt niet ook puistjes kan veroorzaken. Het antwoord? “Niacinamide kent weinig bijwerkingen en heeft bewezen positieve effecten bij puistjes”, vertelt dr. Ultee. “Wel is het belangrijk om het gebruik ervan rustig op te bouwen. Anders kun je last krijgen van roodheid in je gezicht. Start liever met een product dat vijf procent niacinamide bevat en bouw langzaam op naar een serum met tien procent. Meer is niet altijd beter.”
Eenmaal gewend aan niacinamide is het een mooi verzorgend en kalmerend ingrediënt voor de onrustige huid. Daarom verwerkt dr. Ultee het ook in haar eigen huidverzorgingslijn en zelfs in haar make-up. “Dit laatste doe ik omdat mensen met make-up vaak juist de onrustige huid bedekken. Dan is het mooi meegenomen als er niacinamide in zit.”
Het omgekeerde is waar. “Niacinamide kan veel betekenen voor de huid met pigmentvlekken en helpt oppervlakkige verkleuringen juist minder zichtbaar te maken. Onderzoek laat bovendien zien dat niacinamide ook kan helpen bij melasma, ofwel zwangerschapsmasker.”
Wel is hiervoor opnieuw de concentratie van belang. Wil je iets doen tegen huidverkleuringen? Dan moet de concentratie niacinamide in het product minimaal vier procent zijn. Hierbij heeft dr. Ultee een belangrijke tip: “Een goede zonbescherming blijft belangrijk om nieuwe pigmentvlekken of verergering ervan te voorkomen.”
En dan de hamvraag: moeten we massaal niacinamide toevoegen aan onze huidverzorgingsroutine of is dat overdreven, zeker als je een rustige huid hebt? Dr. Ultee: “Niacinamide heeft bij iedereen een andere uitwerking. In een droge, vochtarme huid zorgt het voor de aanmaak van ceramiden en vrije vetzuren, die de barrièrefunctie van de huid versterken. Hierdoor verliest je huid minder vocht en is-ie beter bestand tegen invloeden van buitenaf.”
Heb je eerder een geïrriteerde huid, met acne, rosacea of rode plekken? “Dan heeft een serum met niacinamide ontstekingsremmende kwaliteiten. Het ingrediënt remt de histamineproductie, die normaal gesproken zorgt voor irritatie en roodheid. Het product kalmeert de huid dus als het ware, waardoor die kan helen.”
Ook bij zonschade is een serum met niacinamide in de tas handig, want het ingrediënt is een antioxidant en werkt dus als een beschermlaagje. Vergeet je daarnaast uiteraard niet in te smeren.
Conclusie: niacinamide kan, in de juiste concentratie en in de juiste hoeveelheid, voor iedereen voordelig zijn.
Net als met de meeste verzorgingsproducten is het ook bij niacinamide een goed idee om te beginnen met een schone huid. “Gebruik het nadat je je gezicht hebt gereinigd met een cleanser en eventueel een toner hebt gebruikt”, raadt dr. Ultee aan.
Zie je in de huidverzorgingsjungle door de bomen het bos niet meer en heb je geen idee voor welk merk of product met niacinamide je het beste kunt kiezen? Dan heeft dr. Ultee een tip: “Kijk op het etiket hoeveel niacinamide er precies in je crème, serum of toner zit. Om je huid te verzorgen of kalmeren is 0,2 procent voldoende, maar voor werking tegen puistjes of pigmentvlekken kies je voor een hoger percentage, bijvoorbeeld vier procent.”
Ze raadt overigens aan om bij voorkeur te kiezen voor een serum. “Cleansers met niacinamide hebben niet zoveel zin, want die spoel je weer van je gezicht af voordat de stof kan werken.”
